Badania u osoby bez objawów wykonuje się zgodnie ze wskazaniami. Znaczenie mają wiek, rodzaj kontaktów, nowi lub liczni partnerzy, wcześniejsze zakażenia, ciąża oraz STI rozpoznane u partnera. Po ekspozycji mogącej wiązać się z ryzykiem HIV nie należy czekać na wynik późniejszego testu. Ocenę wskazań do PEP trzeba przeprowadzić natychmiast, nie później niż w ciągu 72 godzin.
Chlamydioza, zakażenie rzeżączkowe gardła, odbytnicy i szyjki macicy oraz kiła utajona często nie powodują dolegliwości. Bezobjawowe mogą być również HIV i HPV. Brak objawów nie wyklucza możliwości transmisji ani późniejszych powikłań.
Nieleczona chlamydioza i rzeżączka mogą prowadzić do zapalenia narządów miednicy mniejszej i zaburzeń płodności. Kiła może po latach uszkadzać układ nerwowy, serce i naczynia. O zakażeniu rozstrzyga właściwie dobrane badanie wykonane w odpowiednim czasie, a nie samo samopoczucie.
Nie ma jednego harmonogramu właściwego dla wszystkich. Rodzaj testów, częstotliwość i miejsca pobrania materiału powinny wynikać z indywidualnego narażenia.
Zakres może obejmować test NAAT w kierunku chlamydiozy i rzeżączki z miejsc ekspozycji, badania serologiczne w kierunku kiły, test HIV, panel HBV oraz badanie HCV zgodnie ze wskazaniami.
Serologia HSV nie jest rutynowym badaniem przesiewowym każdej osoby bez objawów. Test HPV HR służy do przesiewu raka szyjki macicy. Mycoplasma genitalium bada się przede wszystkim przy określonych objawach lub nawracającym zapaleniu, a nie rutynowo u każdej osoby aktywnej seksualnie.
Konsultacja jest wskazana po kontakcie bez zabezpieczenia, informacji o STI u partnera, przy zmianie partnera, przed rezygnacją z prezerwatywy oraz w ciąży. Po możliwej ekspozycji na HIV konieczna jest natychmiastowa ocena wskazań do PEP.
Jeśli pojawią się upławy, wydzielina z cewki moczowej, pieczenie podczas oddawania moczu, ból podbrzusza, owrzodzenia, pęcherzyki, brodawki lub krwawienie poza miesiączką, diagnostykę należy przeprowadzić niezależnie od planowanego terminu przesiewu.
Autorka: dr n. med. Karolina Pyziak-Kowalska, lekarka chorób zakaźnych, zajmująca się również hepatologią i medycyną podróży.
Data weryfikacji: 15 lipca 2026 r.
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
Konsultacja pozwala ustalić indywidualny plan badań, leczenia i profilaktyki.
Tak, jeśli występują wskazania. Zakres badań zależy od wieku, rodzaju kontaktów, liczby i zmiany partnerów, ciąży, wcześniejszych STI oraz informacji o zakażeniu u partnera.
Termin zależy od patogenu i rodzaju testu. Część badań wykonuje się od razu jako punkt wyjścia, a następnie powtarza po upływie odpowiedniego okna diagnostycznego. Przy ryzyku HIV nie należy czekać na badanie kontrolne, ponieważ PEP trzeba rozpocząć najpóźniej w ciągu 72 godzin.
Nie. Wyraźnie zmniejsza ryzyko większości zakażeń przenoszonych przez wydzieliny i błony śluzowe, ale nie zapewnia pełnej ochrony przed HPV, HSV i kiłą, jeśli zakaźne zmiany znajdują się poza osłoniętym obszarem.
Należy zgłosić się po ocenę. Przy chlamydiozie i rzeżączce partnerzy z ostatnich 60 dni zazwyczaj wymagają leczenia także bez objawów. Przy kile, HSV i HPV zasady postępowania są inne.
Tak. W Polsce standard obejmuje HIV, kiłę, HBsAg i HCV. Pozostałe badania dobiera się do objawów i czynników ryzyka. Szczepienie przeciw HPV podaje się przed ciążą, jeżeli jest wskazane; szczepienie przeciw HBV można stosować także w ciąży przy wskazaniach.
Treść opracowana na podstawie aktualnych wytycznych powyższych instytucji oraz doświadczenia klinicznego autorki. Ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Data weryfikacji: lipiec 2026.