Szczepienia przed podróżą do Ameryki Południowej
W skrócie: Do Ameryki Południowej najczęściej szczepię przeciw żółtej gorączce i WZW A, czyli wirusowemu zapaleniu wątroby typu A. Szczepienie przeciw żółtej gorączce zalecam głównie na Amazonię i większość Brazylii, rzadziej w wysokogórskie Andy czy do Chile. Do Brazylii, Peru, Boliwii i Ekwadoru dodaję szczepienie przeciw durowi brzusznemu, a malaria występuje głównie w Amazonii. Na konsultacji dopasowuję te zalecenia do Twojej trasy i długości pobytu.
Od Machu Picchu po Amazonię: wymagania różnią się drastycznie między krajami i regionami. Byłam w Ameryce Południowej i Środkowej, wiem co Cię czeka na trasie. Ryzyko zdrowotne w Ameryce Łacińskiej jest silnie zróżnicowane regionalnie i zależy od wysokości, klimatu oraz charakteru podróży. Inne zalecenia dotyczą dużych miast i regionów wysokogórskich, a inne Amazonii. Na konsultacji ocenimy Twoją konkretną trasę.
Planujesz ten kierunek? W gabinecie na warszawskich Bielanach odbędziesz konsultację medycyny podróży i wykonasz zalecone szczepienia podczas jednej wizyty.
Brazylia
Żółta gorączka: zalecana dla większości regionów kraju, w tym Rio de Janeiro i Iguaçu. Szczepienia zalecane: WZW A, dur brzuszny. Malaria: występuje w Amazonii, brak ryzyka w głównych miastach i na wybrzeżu. Więcej: Brazylię.
Peru
Żółta gorączka: zalecana w regionie Amazonii. Brak wskazań w regionach wysokogórskich (Cusco, Machu Picchu, powyżej 2300 m n.p.m., źródło: amerykańskie CDC, poradnik medycyny podróży Yellow Book 2026). Szczepienia zalecane: WZW A, dur brzuszny. Malaria: obecna w Amazonii, brak ryzyka w regionach wysokogórskich (źródło: WHO, International travel and health, moduł 3: malaria, 2024). Więcej: Peru.
Z mojego gabinetu: To najczęstsze pytanie o Peru: czy na Machu Picchu potrzebuję żółtej gorączki? Nie, bo leży powyżej 2300 m, gdzie wirus nie występuje. Ale jeśli trasa obejmuje też Amazonię (np. Puerto Maldonado, Iquitos), szczepienie jest zalecane. Dlatego ocena per trasa, nie per kraj.
Kolumbia
Żółta gorączka: zalecana dla wielu regionów, w niektórych przypadkach wymagana. Szczepienia zalecane: WZW A. Malaria: występuje w regionach wiejskich i Amazonii. Więcej: Kolumbię.
Argentyna i Chile
Żółta gorączka: tylko Iguaçu i północ Argentyny. Chile: brak wskazań do szczepienia. Szczepienia zalecane: WZW A. Malaria: nie występuje.
Boliwia i Ekwador
Żółta gorączka: często wymagane przy wjeździe (Boliwia), Amazonia (Ekwador). Szczepienia zalecane: WZW A, dur brzuszny. Malaria: obecna w regionach Amazonii.
Kiedy do mnie?
Planujesz podróż do Ameryki Południowej (dowolny kraj); potrzebujesz certyfikatu żółtej gorączki; nie wiesz, czy Twoja trasa wymaga szczepienia; potrzebujesz oceny ryzyka malarii per region.
Jak przygotować się do wizyty
- Dokładny plan trasy z datami: które kraje, regiony i miejscowości, w jakiej kolejności i na jak długo. To po nim najbardziej różnicuję zalecenia, bo co innego doradzam na Amazonię, a co innego na Andy powyżej 2300 m czy duże miasta.
- Historię szczepień: książeczkę szczepień lub Międzynarodową Książeczkę Szczepień (żółta książeczka) z wpisami o żółtej gorączce, WZW A i B, durze brzusznym, tężcu i błonicy. Jeśli nie masz dokumentów, przynieś to, co pamiętasz, wraz z przybliżonymi datami.
- Listę stale przyjmowanych leków oraz chorób przewlekłych. Szczególnie ważne są: immunosupresja, ciąża lub jej planowanie i choroby wątroby, bo szczepionka przeciw żółtej gorączce jest żywa i w tych sytuacjach bywa przeciwwskazana.
- Aktualne wyniki, jeśli je masz: morfologia, próby wątrobowe, a przy chorobie przewlekłej wypis lub zaświadczenie od specjalisty prowadzącego. Nie musisz robić badań na zapas, ale to, co masz, przyspiesza decyzję.
- Charakter wyjazdu: hotele czy plecak i noclegi w dżungli, trekking, kontakt ze zwierzętami, pobyt dłuższy niż miesiąc (to zmienia np. wskazania do szczepienia przeciw wściekliźnie), a także nurkowanie i wysokie góry.
- Termin konsultacji: zgłoś się optymalnie 4-6 tygodni przed wyjazdem. Część szczepień wymaga schematu w kilku dawkach, a certyfikat żółtej gorączki jest ważny dopiero od 10. dnia po podaniu (źródło: CDC, poradnik Yellow Book 2026).
Kiedy zgłosić się pilnie
- Gorączka po powrocie z Amazonii lub innego rejonu malarycznego, nawet do kilku miesięcy po podróży. Każda gorączka po pobycie w strefie malarii to sytuacja pilna, wymaga szybkiej diagnostyki (rozmaz krwi). Koniecznie powiedz lekarzowi, w jakim regionie byłaś lub byłeś.
- Wysoka gorączka z silnym bólem głowy, bólami mięśni i stawów, wysypką lub krwawieniami z dziąseł czy nosa. To może być denga. Do czasu oceny unikaj kwasu acetylosalicylowego i ibuprofenu.
- Uporczywa lub krwista biegunka, wysoka gorączka z biegunką albo objawy odwodnienia (osłabienie, mała ilość moczu, zawroty głowy). Wymaga oceny i nawodnienia.
- Zażółcenie skóry lub białek oczu i ciemny mocz. To sygnał ze strony wątroby, zgłoś się pilnie.
Powiązane
- konsultacja medycyny podróży w Warszawie
- szczepienie przeciw żółtej gorączce i certyfikat
- ryzyko malarii i profilaktyka
- denga, zika i chikungunya: objawy i profilaktyka
Kierunki w regionie
Zakres profilaktyki zależy od trasy, zwłaszcza od tego, czy plan obejmuje Amazonię. Sprawdź przygotowanie dla wybranego kierunku: szczepienia do Brazylii, szczepienia do Peru, szczepienia do Kolumbii.
Źródła i podstawy
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). CDC Yellow Book 2026: Health Information for International Travel. link
- World Health Organization (WHO). International Travel and Health, module 3: malaria. 2024. link
- Główny Inspektor Sanitarny. Program Szczepień Ochronnych na rok 2026 (Dz. Urz. Min. Zdrow. 2025). link
Czy na Machu Picchu potrzebuję żółtej gorączki?
Nie. Cusco i Machu Picchu leżą powyżej 2300 m n.p.m., gdzie żółta gorączka nie występuje. Ale jeśli trasa obejmuje też Amazonię (Puerto Maldonado, Iquitos), szczepienie jest zalecane. Oceniam to per trasa na konsultacji.
Czy w Brazylii żółta gorączka jest obowiązkowa?
Formalnie nie dla podróżnych z Polski, ale jest zalecana dla większości regionów, w tym Rio de Janeiro i Iguaçu. Na konsultacji ocenimy, czy Twoja trasa wymaga szczepienia.
Czy w Ameryce Południowej jest malaria?
Tak, ale wyłącznie w Amazonii i niektórych regionach wiejskich. Główne miasta, wybrzeże i regiony wysokogórskie są wolne od malarii. Ocena per region.
Czy w Chile potrzebuję szczepień?
Chile ma niski profil ryzyka. Zalecam WZW A. Żółta gorączka i malaria nie występują. To jeden z „łatwiejszych” kierunków pod względem profilaktyki.