Szczepienie przeciw grypie zaleca się każdej osobie dorosłej w każdym sezonie. Szczególnie ważne jest dla osób narażonych na ciężki przebieg, w tym seniorów, kobiet w ciąży, osób z chorobami przewlekłymi lub niedoborami odporności oraz personelu medycznego.
Wirus grypy stopniowo zmienia swoje antygeny powierzchniowe. Zjawisko to nazywa się dryfem antygenowym. Z tego powodu skład szczepionki jest aktualizowany przed każdym sezonem zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia.
Ochrona uzyskana po szczepieniu również z czasem słabnie. Zmienność wirusa i stopniowy spadek odporności uzasadniają podawanie aktualnej szczepionki w każdym sezonie.
Najlepiej zaszczepić się przed wzrostem liczby zachorowań, zwykle jesienią. Ochrona rozwija się w ciągu około 2 tygodni. Jeżeli sezon już się rozpoczął, nie trzeba czekać do kolejnej jesieni. Szczepienie ma sens przez cały okres krążenia wirusa.
Termin zależy od sytuacji epidemiologicznej, dostępności szczepionki i stanu zdrowia osoby szczepionej.
Grypa może prowadzić do zapalenia płuc, zaostrzenia chorób przewlekłych, hospitalizacji, a niekiedy także zgonu. Ryzyko ciężkiego przebiegu wzrasta z wiekiem, w ciąży, przy chorobach przewlekłych oraz niedoborach odporności.
Szczepienie ma szczególne znaczenie dla seniorów, kobiet w każdym trymestrze ciąży, osób z chorobami serca, płuc, nerek, wątroby lub cukrzycą, osób z zaburzeniami odporności, personelu medycznego i opiekunów osób z grup ryzyka.
Stosowane u dorosłych szczepionki inaktywowane nie zawierają wirusa zdolnego do namnażania, dlatego nie mogą wywołać grypy. Najczęściej powodują krótkotrwały ból w miejscu wkłucia, zmęczenie, bóle mięśni lub stan podgorączkowy.
Szczepienie nie zapobiega każdemu zakażeniu. Jego skuteczność różni się w poszczególnych sezonach, ale zmniejsza ryzyko ciężkiego przebiegu, powikłań i hospitalizacji.
Szczepionkę przeciw grypie można podawać podczas jednej wizyty z innymi szczepionkami, w różne miejsca ciała. Dotyczy to między innymi szczepień przeciw COVID-19 i pneumokokom.
Zaplanuj szczepienie przed sezonem, szczególnie jeżeli należysz do grupy ryzyka. Jeżeli jesień minęła, zaszczep się później, dopóki grypa nadal krąży.
Przed szczepieniem poinformuj osobę kwalifikującą o ciąży, chorobach przewlekłych, przyjmowanych lekach, wcześniejszych ciężkich reakcjach alergicznych oraz przebytym zespole Guillaina-Barrégo, zwłaszcza jeżeli wystąpił po poprzednim szczepieniu przeciw grypie. Alergia na białko jaja kurzego sama w sobie nie jest obecnie przeciwwskazaniem do szczepienia.
Dorosły może zostać zakwalifikowany i zaszczepiony przeciw grypie również w aptece mającej umowę z NFZ. Kwalifikacja i podanie są finansowane przez NFZ, natomiast odpłatność za szczepionkę zależy od wieku i aktualnego wykazu refundacyjnego.
Łagodna infekcja bez gorączki zwykle nie stanowi przeciwwskazania do szczepienia. Szczepienie odracza się najczęściej przy ostrej chorobie przebiegającej z gorączką lub znacznym pogorszeniem samopoczucia, do czasu poprawy.
Pilnej oceny wymagają duszność, ból w klatce piersiowej, sinienie, splątanie, odwodnienie lub szybkie pogarszanie się stanu. Osoby z grup ryzyka powinny skontaktować się z lekarzem wcześnie po wystąpieniu objawów grypy, ponieważ leczenie przeciwwirusowe przynosi największą korzyść, gdy zostanie rozpoczęte szybko.
Autorka: dr n. med. Karolina Pyziak-Kowalska, lekarka chorób zakaźnych, zajmująca się także hepatologią i medycyną podróży.
Data weryfikacji: 15 lipca 2026 roku.
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
W gabinecie DBAM O CIEBIE można przejść kwalifikację i przyjąć szczepienie przeciw grypie.
Tak. Skład szczepionki jest aktualizowany, a ochrona z czasem słabnie, dlatego szczepienie powtarza się w każdym sezonie.
Najlepiej przed wzrostem zachorowań, zwykle jesienią. Ochrona rozwija się w ciągu około 2 tygodni. Szczepienie wykonane później również ma sens, dopóki wirus krąży.
Tak. Inaktywowana szczepionka przeciw grypie jest zalecana w każdym trymestrze ciąży. Przeciwciała przekazane przez matkę pomagają chronić niemowlę w pierwszych miesiącach życia.
Nie. Inaktywowana szczepionka nie zawiera wirusa zdolnego do namnażania. Może wywołać krótkotrwały ból ramienia, zmęczenie, bóle mięśni lub stan podgorączkowy. Ciężkie reakcje alergiczne zdarzają się bardzo rzadko.
Tak. Szczepionkę przeciw grypie można podać podczas jednej wizyty z innymi szczepionkami, używając różnych miejsc wkłucia.
zweryfikowano 15 lipca 2026 roku. Zalecenia i zasady refundacji mogą zmieniać się w kolejnych sezonach.
Treść opracowana na podstawie aktualnych wytycznych powyższych instytucji oraz doświadczenia klinicznego autorki. Ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Data weryfikacji: lipiec 2026.