W niepowikłanej ciąży podróż jest często możliwa, ale wymaga uwzględnienia wieku ciążowego, przebiegu ciąży, kierunku, dostępu do opieki oraz czasu trwania transportu. Drugi trymestr bywa najlepiej tolerowany, nie jest jednak uniwersalnie najbezpieczniejszym okresem dla każdej ciężarnej. Jeśli to możliwe, należy unikać obszarów występowania malarii. Przed wyjazdem trzeba również sprawdzić aktualne komunikaty dotyczące Ziki, Oropouche, dengi i chikungunyi, zasady przewoźnika oraz zakres ubezpieczenia obejmującego powikłania ciąży i opiekę nad noworodkiem.
Na konsultacji zwykle mówię, że drugi trymestr, czyli mniej więcej od 14. do 27. tygodnia, bywa dla wielu kobiet czasem najbardziej komfortowym na podróż. Wczesne nudności i zmęczenie często ustępują w drugim trymestrze, natomiast w trzecim trymestrze większy brzuch, narastający dyskomfort oraz wyższe ryzyko porodu przedwczesnego mogą utrudniać podróż. To jednak ogólna zasada, ponieważ bezpieczeństwo wyjazdu zależy od przebiegu ciąży, liczby płodów oraz obecności ewentualnych powikłań.
Pamiętaj też, że wiele linii lotniczych ogranicza loty w zaawansowanej ciąży i może poprosić o zaświadczenie od lekarza z przewidywanym terminem porodu. Zasady różnią się między przewoźnikami, dlatego sprawdź je bezpośrednio u swojej linii, zanim kupisz bilet.
U kobiet w ciąży malaria częściej przebiega ciężko i wiąże się z wyższym ryzykiem poronienia, porodu przedwczesnego oraz niskiej masy urodzeniowej dziecka. Dlatego jeśli to możliwe, podróż do rejonu, w którym występuje malaria, warto w ciąży odłożyć. Profilaktyka malarii zależy od konkretnego regionu, trasy i czasu pobytu, a wybór leków w ciąży jest ograniczony, więc zawsze dobiera je lekarz na receptę po konsultacji. Nie istnieje szczepionka przeciw malarii dla podróżnych, dlatego podstawą pozostaje unikanie ukąszeń komarów.
Wirus Zika przenosi się przez komary oraz drogą płciową i może powodować ciężkie wady wrodzone. Przed podróżą należy sprawdzić aktualną klasyfikację ryzyka dla danego obszaru. Ciężarna powinna unikać podróży do miejsc objętych aktualnym ostrzeżeniem dotyczącym transmisji Zika. Trzeba również uwzględnić aktualne komunikaty dotyczące Oropouche, dengi i chikungunyi.
Szczepionki żywe, w tym MMR, przeciw ospie wietrznej oraz doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu, są w ciąży przeciwwskazane. Szczepionka przeciw żółtej gorączce stanowi wyjątek: ciąża jest sytuacją wymagającą szczególnej ostrożności, a nie bezwzględnym przeciwwskazaniem. Jeśli podróży nie można odłożyć, a ryzyko zakażenia przewyższa potencjalne ryzyko szczepienia, można rozważyć jego podanie. Jeżeli szczepienie jest wymagane wyłącznie ze względów formalnych, a ryzyko ekspozycji jest małe, lekarz może wystawić zaświadczenie o przeciwwskazaniu do szczepienia. Nie ma jednak gwarancji, że zostanie ono zaakceptowane przez władze kraju docelowego.
Szczepionki inaktywowane mogą być podawane w ciąży, jeżeli istnieją wskazania. Dotyczy to między innymi szczepień przeciw WZW A i WZW B, inaktywowanej szczepionki przeciw polio oraz krztuścowi, błonicy czy tężcowi. Decyzję podejmuje się po ocenie ryzyka zakażenia, trasy i charakteru podróży. Szczepienia przeciw grypie i COVID-19 mogą być wykonywane w ciąży zgodnie z aktualnymi zaleceniami. Dobór szczepień należy każdorazowo dostosować do etapu ciąży, stanu zdrowia i planowanego kierunku wyjazdu.
W cieplejszym klimacie najczęstszą dolegliwością podróżnych jest biegunka, a w ciąży odwodnienie jest szczególnie niebezpieczne. Ryzyko można zmniejszyć przez staranny wybór wody i żywności oraz odpowiednią higienę rąk. Wybieraj wodę butelkowaną z fabrycznie zamkniętą nakrętką, również do mycia zębów, i unikaj lodu, jeśli nie ma pewności, że przygotowano go z ,,bezpiecznej wody”. Wybieraj dania świeżo ugotowane i podane na gorąco, owoce obieraj samodzielnie, przed jedzeniem i po skorzystaniu z toalety myj ręce wodą z mydłem, a gdy nie jest to możliwe, używaj preparatu na bazie alkoholu do dezynfekcji rąk.
Przy biegunce w ciąży najważniejsze jest nawadnianie i szybka ocena oznak odwodnienia. Antybiotyk i inne leki dobiera lekarz z uwzględnieniem ciąży. Wysoka gorączka, krwista biegunka, uporczywe wymioty, skurcze lub zmniejszone ruchy płodu wymagają pilnej konsultacji.
W ciąży stosuj ochronę przez całą dobę. Repelenty z DEET, ikarydyną lub IR3535 mogą być używane zgodnie z etykietą. Łącz je z odpowiednią odzieżą, siatkami i moskitierą. Anopheles przenoszące malarię kąsają głównie nocą, a Aedes przenoszące dengę, chikungunyę, Zikę i żółtą gorączkę są aktywne w dzień.
Ciąża i bezruch zwiększają ryzyko zakrzepicy. Podczas długiej podróży regularnie poruszaj stopami, wstawaj, jeśli jest to bezpieczne, i unikaj odwodnienia. Stopniowane pończochy uciskowe mogą być pomocne. Przy istotnych czynnikach ryzyka lekarz może rozważyć profilaktykę przeciwkrzepliwą; nie stosuj jej samodzielnie. Pas biodrowy zapnij nisko, pod brzuchem, na wysokości bioder. Część ramieniowa powinna przebiegać między piersiami i z boku brzucha.
Przed wyjazdem skonsultuj ciążę z położnikiem i lekarzem medycyny podróży. Przygotuj trasę, termin powrotu, historię szczepień i leki. Sprawdź zasady linii lotniczej dla obu dat podróży oraz ubezpieczenie obejmujące ciążę, poród, opiekę nad noworodkiem i transport medyczny. Ustal najbliższy szpital, zabierz dokumentację ciążową, oraz listę stosowanych leków wraz z dawkami. Jeśli kierunek obejmuje obszar malarii lub aktualnego ogniska choroby wektorowej, rozważ zmianę planu podróży.
Do lekarza na miejscu zgłoś się natychmiast, gdy pojawi się gorączka, krew w stolcu, uporczywe wymioty lub biegunka, których nie da się opanować nawadnianiem, ból brzucha, krwawienie, odpływanie płynu owodniowego, regularne skurcze albo osłabienie ruchów dziecka.
Gorączka po pobycie w obszarze występowania malarii wymaga pilnej diagnostyki, również w ciąży i przy stosowanej profilaktyce. Przekaż lekarzowi dokładną trasę, daty i informację o przyjmowanych lekach. Przy krwawieniu, duszności, zaburzeniach świadomości lub gwałtownym pogorszeniu stanu ogólnego wezwij pomoc.
Autorka: dr n. med. Karolina Pyziak-Kowalska. Data weryfikacji: 10 lipca 2026.
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
Planujesz wyjazd w ciąży? Konsultacja medycyny podróży pozwala ocenić ryzyko związane z kierunkiem, szczepieniami, lekami i dostępem do opieki.
W niepowikłanej ciąży lot jest zwykle bezpieczny. Wiele linii dopuszcza loty do około 36. tygodnia, ale loty międzynarodowe mogą być ograniczane wcześniej i wymagać zaświadczenia. Sprawdź zasady obowiązujące w konkretnej linii lotniczej. Podczas długiego lotu ruszaj nogami, wstawaj, nawadniaj się i zapinaj pas nisko pod brzuchem.
Jeśli to możliwe, odłóż podróż do obszaru występowania malarii. Choroba częściej ma ciężki przebieg i zwiększa ryzyko utraty ciąży, porodu przedwczesnego i małej masy urodzeniowej dziecka. Gdy wyjazd jest nieunikniony, chemioprofilaktykę dobiera lekarz, a ochrona przed ukąszeniami jest konieczna przez cały pobyt.
W ciąży przeciwwskazane są między innymi szczepionka przeciwko odrze, śwince, różyczce (MMR), szczepionka przeciw ospie wietrznej i doustna żywa szczepionka przeciw durowi brzusznemu. Szczepienie przeciw żółtej gorączce jest wyjątkiem ocenianym indywidualnie w zależności o charakteru podróży. Szczepionki inaktywowane, w tym przeciw WZW A lub WZW B, można podać, gdy istnieją wskazania.
Kobieta w ciąży powinna unikać podróży do obszarów objętych aktualnym komunikatem o ognisku zakażeń wirusem Zika. W przypadku wyjazdu do regionu z obecną lub wcześniejszą transmisją wirusa decyzję należy podjąć indywidualnie po ocenie aktualnego ryzyka. Jeżeli partner ciężarnej przebywał na obszarze ryzyka zakażenia wirusem Zika, przez pozostałą część ciąży należy konsekwentnie stosować prezerwatywy podczas każdego kontaktu seksualnego albo zachować wstrzemięźliwość.
Zabierz doustne płyny nawadniające, repelent przeciw komarom, zapas leków przyjmowanych na stałe oraz dokumentację ciąży. Skład apteczki i ewentualne leki na receptę należy ustalić podczas konsultacji medycyny podróży, ponieważ możliwości stosowania części preparatów w ciąży są ograniczone.
Treść opracowana na podstawie aktualnych wytycznych powyższych instytucji oraz doświadczenia klinicznego autorki. Ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Data weryfikacji: lipiec 2026.