Nie da się zapobiec każdej biegunce podróżnych, ale ryzyko można zmniejszyć. Pij wodę fabrycznie zamkniętą, przegotowaną lub prawidłowo uzdatnioną. Jedz potrawy dokładnie ugotowane i podane na gorąco, samodzielnie obieraj owoce, unikaj surowych owoców morza i niepasteryzowanego nabiału. Myj ręce wodą z mydłem, a gdy jej nie ma, używaj środka z co najmniej 60% alkoholu.
Biegunka podróżnych jest zwykle skutkiem zakażenia bakteryjnego, wirusowego lub pasożytniczego. Przez skażoną wodę i żywność przenoszą się także WZW A, dur brzuszny i cholera. Ryzyko zależy od kraju, warunków sanitarnych i sposobu jedzenia, a nie od samego klimatu. Szczepienie przeciw WZW A jest często zalecane nieuodpornionym podróżnym; szczepienia przeciw durowi i cholerze mają bardziej ograniczone, zależne od trasy i rodzaju podróży wskazania.
Higiena na miejscu i szczepienia przed wyjazdem uzupełniają się wzajemnie. Jedno chroni Cię na co dzień, drugie zabezpiecza przed konkretnymi chorobami, które realnie grożą w danym regionie.
Wybieraj wodę fabrycznie zamkniętą. Jeśli jej nie masz, doprowadź wodę do pełnego wrzenia przez co najmniej minutę; na dużej wysokości gotuj dłużej. Sam filtr nie usuwa wszystkich wirusów, dlatego dobór filtra i środka dezynfekującego zależy od jakości wody. Unikaj lodu, napojów rozcieńczanych wodą.
Wybieraj potrawy dokładnie ugotowane i podane na gorąco. Samodzielnie obieraj owoce. Unikaj surowych owoców morza, niedogotowanego mięsa i jaj, niepasteryzowanego mleka oraz potraw długo stojących w temperaturze otoczenia. Jedzenie uliczne może być bezpieczniejsze, jeśli jest przygotowywane przy Tobie i podane bezpośrednio z wysokiej temperatury, ale nie daje to gwarancji uniknięcia infekcji.
Myj ręce wodą z mydłem przed jedzeniem, przygotowaniem posiłku i po skorzystaniu z toalety. Gdy nie masz dostępu do wody, użyj preparatu zawierającego co najmniej 60% alkoholu. Alkoholowy środek nie działa równie dobrze na wszystkie drobnoustroje i nie zastępuje mycia widocznie zabrudzonych rąk.
Podstawą leczenia jest nawadnianie doustnymi płynami nawadniającymi (ORS). Należy jeść w miarę tolerancji i nie stosować głodówki. Loperamid można zastosować przy łagodnej, wodnistej biegunce bez gorączki i krwi w stolcu. Nie należy go stosować przy biegunce z gorączką ani obecnością krwi lub śluzu w stolcu. Antybiotyk można przyjąć wyłącznie zgodnie z instrukcją otrzymaną przed wyjazdem lub po konsultacji z lekarzem. Wysoka gorączka, krwista biegunka, silny ból brzucha, uporczywe wymioty lub objawy odwodnienia wymagają pilnej oceny medycznej.
Zgłoś się pilnie, gdy pojawia się wysoka gorączka, krew lub śluz w stolcu, uporczywe wymioty, silny ból brzucha albo objawy odwodnienia: skąpe oddawanie moczu, zawroty głowy, wyraźne osłabienie. Niepokojąca jest też biegunka, która nie ustępuje po kilku dniach. Szczególnie ostrożne powinny być małe dzieci, kobiety w ciąży, osoby starsze i osoby przewlekle chore, bo odwadniają się szybciej.
Jeśli gorączka wystąpi po pobycie w regionie malarii, potrzebna jest pilna diagnostyka w kierunku tej choroby. Podaj lekarzowi dokładną trasę, daty i informację o profilaktyce.
Ostrożny wybór wody i żywności zmniejsza ryzyko zakażenia, choć nie eliminuje go całkowicie.
Autorka: dr n. med. Karolina Pyziak-Kowalska
Data weryfikacji: 12 lipca 2026.
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
Planujesz wyjazd w tropiki? Umów konsultację medycyny podróży, wspólnie dobierzemy szczepienia i profilaktykę do Twojej trasy.
Bezpieczniej tego unikać. Pij wodę butelkowaną z fabrycznie zamkniętą nakrętką albo przegotowaną, i używaj jej także do mycia zębów. Jeśli nie masz pewności co do źródła, pomocne są filtry i tabletki do uzdatniania wody.
Często nie, bo bywa robiony z kranówki. W razie wątpliwości lepiej zrezygnować z lodu i wybierać napoje gorące albo w oryginalnie zamkniętych butelkach i puszkach.
Wybieraj żywność dokładnie ugotowaną, podaną na gorąco lub owoce obrane samodzielnie. Wybieraj dania świeżo ugotowane i podane na gorąco, owoce obieraj samodzielnie, a zachowaj ostrożność przy surowych sałatkach, surowych owocach morza, niepasteryzowanym nabiale i potrawach długo stojących na bufecie.
Pij doustne płyny nawadniające (ORS) małymi porcjami i jedz w miarę tolerancji. Loperamid można zastosować przy łagodnej, wodnistej biegunce bez gorączki i krwi w stolcu. Nie należy go stosować przy biegunce z gorączką ani obecnością krwi lub śluzu w stolcu.
Antybiotyk stosuj tylko według zaleceń otrzymanych przed wyjazdem lub po konsultacji.
Pilnie zgłoś się przy wysokiej gorączce, krwi w stolcu, uporczywych wymiotach, silnym bólu albo odwodnieniu. Gorączka po pobycie w obszarze występowania malarii wymaga pilnego wykluczenia tej choroby, nawet jeśli stosowałeś profilaktykę.
Treść opracowana na podstawie aktualnych wytycznych powyższych instytucji oraz doświadczenia klinicznego autorki. Ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Data weryfikacji: lipiec 2026.