Chlamydioza jest częstym bakteryjnym zakażeniem przenoszonym drogą płciową, które może wpływać na płodność. Często przebiega bezobjawowo, ale nieleczone zakażenie szyjki macicy może szerzyć się do górnego odcinka dróg rodnych i prowadzić do zapalenia narządów miednicy mniejszej, uszkodzenia jajowodów, ciąży pozamacicznej oraz niepłodności.
Zakażenie wykrywa się za pomocą czułego badania molekularnego NAAT i skutecznie leczy antybiotykiem. Przed rozpoczęciem starań o ciążę lub procedury in vitro należy wyleczyć osobę zakażoną, a jej partnerów seksualnych objąć oceną i, zgodnie ze wskazaniami, leczeniem. Podobne powikłania może powodować rzeżączka.
Diagnostyka zakażeń przenoszonych drogą płciową jest więc elementem medycznego przygotowania do rodzicielstwa, a nie wyłącznie formalnym wymogiem kliniki.
Chlamydiozę wywołuje bakteria Chlamydia trachomatis. U większości kobiet i u wielu mężczyzn zakażenie przebiega bez wyraźnych objawów, dlatego może przez długi czas pozostawać nierozpoznane. Brak dolegliwości nie wyklucza jednak ani zakażenia, ani ryzyka jego powikłań.
Nieleczone zakażenie może szerzyć się do górnego odcinka dróg rodnych i prowadzić do zapalenia narządów miednicy mniejszej, PID (ang. pelvic inflammatory disease), obejmującego między innymi macicę i jajowody. Stan zapalny może pozostawić blizny i zrosty w obrębie jajowodów. Ich uszkodzenie lub niedrożność utrudniają transport komórki jajowej, zmniejszają szansę na naturalne poczęcie i zwiększają ryzyko ciąży pozamacicznej. Jest to tak zwany jajowodowy czynnik niepłodności, jedna z częstszych przyczyn trudności z zajściem w ciążę.
U mężczyzn chlamydioza może powodować zapalenie cewki moczowej i najądrza. Jej wpływ na płodność męską jest mniej jednoznaczny niż u kobiet, jednak nieleczone zakażenie stwarza ryzyko ponownego zakażenia partnerki. Dlatego diagnostyka i leczenie powinny obejmować również partnerów seksualnych.
Rzeżączka, wywoływana przez bakterię Neisseria gonorrhoeae, również może prowadzić do zapalenia narządów miednicy mniejszej i uszkodzenia jajowodów. Rzeżączkę i chlamydiozę często diagnozuje się równocześnie, ponieważ mają podobne drogi przenoszenia, mogą współwystępować i nierzadko przebiegają bezobjawowo.
Mycoplasma genitalium może uczestniczyć w rozwoju zapalenia narządów miednicy mniejszej, jednak dane dotyczące jej wpływu na płodność pozostają niepełne. Diagnostykę i leczenie prowadzi się według wskazań klinicznych, a nie jako rutynowy element przygotowania każdej osoby do procedury in vitro.
Kiła, HIV oraz wirusowe zapalenia wątroby typu B i C mają inne znaczenie kliniczne. Rzadziej odpowiadają bezpośrednio za jajowodowy czynnik niepłodności, ale należą do panelu badań zwykle wymaganego przed in vitro i są istotne dla bezpieczeństwa procedury, ciąży oraz dziecka. Szerzej omawiam je w pozostałych tekstach tego cyklu.
Przed rozpoczęciem starań o ciążę lub procedury in vitro warto rozważyć diagnostykę w kierunku chlamydiozy i innych zakażeń przenoszonych drogą płciową, zgodnie z wywiadem, czynnikami ryzyka i wymaganiami kliniki. W przypadku chlamydiozy i rzeżączki podstawowym badaniem jest test molekularny NAAT, wykonywany z pierwszego strumienia moczu albo z odpowiednio pobranego wymazu. Jest to badanie czułe i mało obciążające.
Jeśli wynik jest dodatni, zakażenie leczy się antybiotykiem. Partnerzy seksualni osoby zakażonej również powinni zostać zbadani i objęci leczeniem zgodnie z zaleceniami lekarza, nawet jeśli nie mają objawów. Do czasu zakończenia leczenia przez obie osoby i przez wskazany okres po terapii należy powstrzymać się od kontaktów seksualnych, aby uniknąć ponownego zakażenia. Lekarz ustali także, czy potrzebne jest badanie kontrolne i kiedy je wykonać.
Leczenie chlamydiozy jest zwykle skuteczne, ale nie cofa zmian, które zdążyły już powstać w jajowodach. Dlatego znaczenie ma jak najwcześniejsze rozpoznanie i leczenie zakażenia.
Warto również sprawdzić w klinice, jakiego dokładnie panelu badań zakaźnych wymaga i jak długo poszczególne wyniki pozostają ważne. Jeśli ośrodek wymaga zaświadczenia zakaźnego, lekarz wystawia je po ocenie całego kompletu badań.
Umów konsultację na etapie planowania ciąży lub procedury in vitro, także wtedy, gdy nie masz żadnych dolegliwości. Chlamydioza często przebiega bezobjawowo, dlatego brak objawów nie wyklucza zakażenia.
Szybszej oceny wymagają nietypowe upławy, ból podczas współżycia lub oddawania moczu, ból w podbrzuszu oraz krwawienia między miesiączkami. Diagnostyka w kierunku zakażeń przenoszonych drogą płciową jest szczególnie zasadna po przebytym zapaleniu narządów miednicy mniejszej, wcześniejszym STI, przy nowym lub wielu partnerach seksualnych oraz w przypadku trudności z zajściem w ciążę.
Po zakończonym leczeniu należy zgłosić się na kontrolę, jeśli lekarz ją zalecił.
Autorka: dr n. med. Karolina Pyziak-Kowalska, lekarka chorób zakaźnych (hepatologia, medycyna podróży).
Data weryfikacji: 10 lipca 2026.
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
Umów konsultację (badania i zaświadczenia zakaźne przed in vitro).
Czy chlamydia zawsze powoduje niepłodność?
Nie. Wiele zakażeń udaje się wyleczyć bez trwałych następstw, zwłaszcza gdy zostaną wcześnie rozpoznane. Ryzyko zaburzeń płodności rośnie, gdy nieleczone zakażenie szerzy się do górnego odcinka dróg rodnych, prowadząc do zapalenia narządów miednicy mniejszej, bliznowacenia i uszkodzenia jajowodów. Dlatego tak ważne jest wczesne wykrycie zakażenia, skuteczne leczenie oraz objęcie odpowiednim postępowaniem partnerów seksualnych.
Jak rozpoznaje się chlamydiozę?
Podstawowym badaniem jest test molekularny NAAT, wykonywany z pierwszego strumienia moczu lub odpowiednio pobranego wymazu. Jest to metoda czuła i mało uciążliwa. Ponieważ zakażenie często przebiega bezobjawowo, diagnostykę warto rozważyć już na etapie planowania ciąży, zwłaszcza przy czynnikach ryzyka, wcześniejszym STI, objawach lub zgodnie z wymaganiami kliniki.
Czy dodatni wynik w kierunku chlamydii wyklucza in vitro?
Nie. Chlamydiozę leczy się antybiotykiem przed rozpoczęciem starań lub procedury. Partnerzy seksualni osoby zakażonej wymagają oceny i zwykle również leczenia, aby zapobiec ponownemu zakażeniu. Po zakończeniu terapii i spełnieniu zaleceń dotyczących dalszej kontroli można kontynuować przygotowania do in vitro.
Czy partner również musi się zbadać i leczyć?
Partnerzy seksualni osoby z rozpoznaną chlamydiozą powinni zostać objęci oceną i leczeniem zgodnie z zaleceniami lekarza, nawet jeśli nie mają objawów. Do czasu zakończenia leczenia przez obie osoby należy powstrzymać się od kontaktów seksualnych. Przy terapii jednodawkowej zaleca się co najmniej 7 dni przerwy, a przy leczeniu kilkudniowym do jego zakończenia i ustąpienia objawów.
Jakie inne zakażenia przenoszone drogą płciową warto uwzględnić przed in vitro?
W zależności od wywiadu i czynników ryzyka znaczenie może mieć diagnostyka rzeżączki, która podobnie jak chlamydioza może prowadzić do zapalenia narządów miednicy mniejszej i uszkodzenia jajowodów. Kliniki leczenia niepłodności zwykle wymagają również badań w kierunku HIV, HBV, HCV i kiły. Dokładny zakres panelu oraz okres ważności wyników należy potwierdzić w ośrodku prowadzącym.
Treść opracowana na podstawie aktualnych wytycznych powyższych instytucji oraz doświadczenia klinicznego autorki. Ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Data weryfikacji: lipiec 2026.