Na ciężki przebieg COVID-19 najbardziej narażeni są seniorzy, osoby z przewlekłymi chorobami serca, płuc, cukrzycą i otyłością oraz osoby z obniżoną odpornością. To właśnie u nich zakażenie wirusem SARS-CoV-2 częściej prowadzi do powikłań i hospitalizacji, dlatego wymagają wcześniejszej reakcji, a aktualne szczepienie ma dla nich szczególne znaczenie. Większość pozostałych osób przechodzi COVID-19 łagodnie i wystarcza leczenie objawowe. Na konsultacji zawsze zaczynam od pytania, czy dana osoba należy do grupy ryzyka, bo od tego zależy, jak szybko i jak intensywnie działamy.
Wiek. To najważniejszy pojedynczy czynnik. Ryzyko ciężkiego przebiegu rośnie z każdą dekadą życia i najwyraźniej zaznacza się u osób starszych, zwłaszcza po 60. i 70. roku życia. Sam wiek, nawet bez innych chorób, uzasadnia większą czujność.
Choroby przewlekłe. Znaczenie mają przede wszystkim choroby serca i naczyń, przewlekłe choroby płuc (na przykład POChP, czyli przewlekła obturacyjna choroba płuc), cukrzyca, otyłość, a także przewlekła choroba nerek i wątroby. Im gorzej choroba jest wyrównana, tym większe ryzyko powikłań przy zakażeniu.
Obniżona odporność. Dotyczy osób po przeszczepieniach, w trakcie chemioterapii, leczonych lekami immunosupresyjnymi oraz z chorobami upośledzającymi odporność. U tych pacjentów odpowiedź na zakażenie i na szczepienie bywa słabsza, dlatego postępowanie ustalam indywidualnie.
Ciąża. Kobiety w ciąży zalicza się do grup, którym warto poświęcić dodatkową uwagę, bo przebieg infekcji i decyzje o leczeniu wymagają ostrożności i konsultacji z lekarzem prowadzącym.
Co istotne, czynniki się sumują. Starsza osoba z cukrzycą i otyłością jest w wyższym ryzyku niż wynikałoby to z każdego z tych elementów osobno.
Jeśli należysz do grupy ryzyka, zmienia się kilka rzeczy w postępowaniu:
Jeśli wiesz, że jesteś w grupie ryzyka, przygotuj się zawczasu. Zadbaj o aktualne szczepienie, w tym dawki przypominające, jeśli są dla Ciebie zalecane. Miej pod ręką termometr, a jeśli lekarz tak zaleci, także pulsoksymetr do pomiaru saturacji. Trzymaj dobrze wyrównane choroby przewlekłe, bo to realnie zmniejsza ryzyko powikłań.
Gdy pojawią się objawy infekcji, nie zwlekaj. Wykonaj test w kierunku COVID-19 i skontaktuj się z lekarzem wcześnie, w pierwszych dniach objawów, bo leki przeciwwirusowe stosuje się tylko wtedy, gdy włączy się je na początku. Przygotuj listę leków, które przyjmujesz na stałe, żeby lekarz mógł ocenić możliwe interakcje z leczeniem przeciwwirusowym.
Skontaktuj się z lekarzem szybko, jeśli należysz do grupy ryzyka i masz objawy COVID-19, nawet łagodne. Wtedy liczy się czas na ewentualne włączenie leczenia.
Pilnej oceny, także przez pogotowie, wymagają sygnały ciężkiego przebiegu: narastająca duszność, niska saturacja, ból w klatce piersiowej, splątanie lub znaczne osłabienie. To objawy, przy których nie czeka się do rana.
Autorka: dr n. med. Karolina Pyziak-Kowalska
Data weryfikacji: 10 lipca 2026
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
Masz pytania o COVID-19, powikłania lub long COVID? Umów konsultację.
Do grup podwyższonego ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19 należy też ciąża, zwłaszcza w II i III trymestrze oraz we wczesnym połogu. To jedna z grup, którym szczególnie zaleca się szczepienie, spójnie z naszym artykułem o szczepieniu w ciąży.
Czy sam wiek, bez innych chorób, oznacza grupę ryzyka?
Tak. Wiek to najważniejszy pojedynczy czynnik ryzyka ciężkiego COVID-19 i rośnie ono z każdą dekadą życia, szczególnie po 60. i 70. roku życia. Nawet osoba starsza bez chorób przewlekłych wymaga większej czujności, a aktualne szczepienie, w tym dawki przypominające, ma dla niej szczególne znaczenie.
Czy młoda i zdrowa osoba może przejść COVID-19 ciężko?
Zdarza się to rzadziej, ale jest możliwe. Większość osób bez czynników ryzyka przechodzi zakażenie łagodnie i wystarcza leczenie objawowe. Niezależnie od wieku pilnej oceny wymagają narastająca duszność, niska saturacja, ból w klatce piersiowej, splątanie lub znaczne osłabienie.
Czy przynależność do grupy ryzyka oznacza, że na pewno zachoruję ciężko?
Nie. Grupa ryzyka oznacza wyższe prawdopodobieństwo ciężkiego przebiegu, a nie pewność. Aktualne szczepienie, dobrze wyrównane choroby przewlekłe i wczesny kontakt z lekarzem przy objawach realnie to ryzyko zmniejszają.
Co konkretnie zmienia się w postępowaniu, gdy jestem w grupie ryzyka?
Przede wszystkim wcześniej rozważa się leki przeciwwirusowe, o których decyduje lekarz zgodnie z wytycznymi. Większe znaczenie mają też dawki przypominające, a objawy alarmowe traktuje się poważniej i reaguje na nie szybciej.
Treść opracowana na podstawie aktualnych wytycznych powyższych instytucji oraz doświadczenia klinicznego autorki. Ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Data weryfikacji: lipiec 2026.