Bepirowirsen (bepirovirsen) to nowy lek w zastrzykach podskórnych, po którym wyleczenie czynnościowe przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (WZW B) uzyskało 19% leczonych w badaniach, a w grupie porównawczej nikt. Wyleczenie czynnościowe oznacza, że co najmniej 24 tygodnie po zakończeniu wszelkiego leczenia białko wirusa HBsAg jest niewykrywalne, a ilość wirusa we krwi (HBV DNA) jest mniejsza niż 20 IU/ml.
Lek zarejestrowano w USA decyzją Amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA) z 20 października 2026 roku. Według komunikatu producenta z 24 sierpnia zatwierdzono go też w Japonii. W Unii Europejskiej lek nie jest zarejestrowany, a ocena wniosku w Europejskiej Agencji Leków (EMA) trwa od marca. Badano go u dorosłych bez marskości, z HBsAg do 3000 IU/ml.
Przyjmujcie przepisane leki przeciwwirusowe, na przykład entekawir lub tenofowir, bez zmian. Samodzielne odstawienie grozi zaostrzeniem zapalenia wątroby. Na najbliższej wizycie zapytajcie lekarza o ilościowe oznaczenie HBsAg, od którego zależy, czy to leczenie mogłoby być dla Was odpowiednie.
Zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz albo nasilone osłabienie wymagają kontaktu z lekarzem tego samego dnia.
| Zagadnienie | Stan wiedzy | Co to znaczy dla Was |
|---|---|---|
| Dla kogo | Dorośli bez marskości, od co najmniej 6 miesięcy leczeni analogami (np. entekawirem lub tenofowirem), z zahamowanym namnażaniem wirusa i HBsAg do 3000 IU/ml. | Decyduje wynik ilościowego HBsAg i brak marskości. |
| Jak się podaje | Zastrzyki podskórne przez 24 tygodnie, równolegle z dotychczasowymi lekami: dwa razy w tygodniu przez 2 tygodnie, potem raz w tygodniu. | Analogi przyjmuje się nadal, także co najmniej 24 tygodnie po zakończeniu zastrzyków. |
| Skuteczność w badaniach | Wyleczenie czynnościowe uzyskało 233 z 1220 leczonych (19%) i 0 z 614 w grupie placebo. | Przy HBsAg powyżej 100 do 1000 IU/ml wynik był lepszy (26%). |
| Główne ryzyko | Zaostrzenie zapalenia wątroby w trakcie leczenia i spadek liczby płytek krwi. | W trakcie leczenia potrzebne są badania krwi co tydzień. |
| Rejestracja | USA (FDA, 20.10.2026) i według producenta Japonia. W Unii Europejskiej wniosek jest w ocenie EMA. | Lek nie jest refundowany ani dostępny w polskim programie lekowym. |
Analogi nukleozydów i nukleotydów to tabletki hamujące namnażanie wirusa, a placebo to preparat bez substancji czynnej. HBsAg to białko powierzchniowe wirusa, a marskość to zaawansowane włóknienie wątroby, w którym tkanka łączna zastępuje uszkodzone komórki.
Uważam, że bepirowirsen może pomóc części chorych z niskim stężeniem HBsAg. Większość leczonych w badaniach (81%) nie uzyskała wyleczenia czynnościowego.
Wyleczenie czynnościowe nie usuwa wirusa całkowicie. Wirusowe DNA może pozostać w jądrach komórek wątroby, a zakażenie kontroluje układ odpornościowy bez leków.
Przewlekłe WZW B leczy się dotąd analogami nukleozydów i nukleotydów, głównie entekawirem i tenofowirem. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) większość chorych, którzy rozpoczynają to leczenie, musi je kontynuować do końca życia. Więcej o wskazaniach do terapii piszę na stronie o WZW B.
Utrata HBsAg w trakcie takiego leczenia zdarza się rzadko. W przeglądzie z 2025 roku w czasopiśmie „Clinical Medicine” podano, że dotyczy mniej niż 5% leczonych w ciągu 5–10 lat.
Pegylowany interferon alfa-2a podaje się w zastrzykach przez 48 tygodni. Według raportu amerykańskiego i europejskiego towarzystwa hepatologicznego (AASLD i EASL) z 2023 roku trwałą utratę HBsAg uzyskuje po nim do około 11% chorych, głównie z dodatnim HBeAg (innym białkiem wirusa).
Skuteczność oceniono w dwóch badaniach III fazy z randomizacją, podwójnie ślepą próbą i grupą placebo, opublikowanych w 2026 roku w „New England Journal of Medicine”. Chorych przydzielano do grup losowo, a ani oni, ani lekarze nie wiedzieli, kto otrzymuje lek.
Uczestnikami byli dorośli bez marskości, leczeni analogami, z HBsAg powyżej 100 do 3000 IU/ml, bez współzakażenia HIV ani wirusami zapalenia wątroby typu C i D. Przez 24 tygodnie otrzymywali bepirowirsen albo placebo, nadal przyjmując analogi.
Główną miarą skuteczności było wyleczenie czynnościowe w 72. tygodniu badania, czyli 24 tygodnie po odstawieniu wszelkiego leczenia. Analogi odstawiano w 48. tygodniu, ale tylko chorym spełniającym ustalone kryteria. Spełniło je 295 z 1220 leczonych bepirowirsenem, a wyleczenie czynnościowe uzyskało 233 z nich.
Wynik zależał od stężenia HBsAg przed leczeniem. Przy HBsAg powyżej 100 do 1000 IU/ml wyleczenie czynnościowe uzyskał co czwarty leczony (26%, 200 z 768), a w grupie placebo nikt (0 z 393). Przy HBsAg powyżej 1000 do 3000 IU/ml odsetek ten wyniósł 7% (33 z 452 chorych).
Odsetek 7% obliczono z tabeli w Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL) zatwierdzonej przez FDA. Po kolejnych 24 tygodniach wyleczenie czynnościowe utrzymywało się u 211 z 233 osób. Według ChPL uzyskiwano je rzadziej także u osób z dodatnim HBeAg i u osób w wieku 65 lat lub starszych.
Lek podaje się podskórnie przez 24 tygodnie, razem z analogami: w pierwszych dwóch tygodniach dwa razy w tygodniu, potem raz w tygodniu. Pierwszą dawkę podaje personel medyczny, a kolejne chory może podawać sam po przeszkoleniu, jeżeli lekarz uzna to za właściwe. Po zakończeniu bepirowirsenu analogi przyjmuje się jeszcze co najmniej 24 tygodnie.
W ChPL umieszczono ostrzeżenie w ramce (najpoważniejszy rodzaj ostrzeżenia stosowany przez FDA) dotyczące dwóch zagrożeń. Pierwszym są zaostrzenia zapalenia wątroby w trakcie leczenia. U 2% leczonych aktywność ALT (enzymu uwalnianego z uszkodzonych komórek wątroby) przekroczyła normę co najmniej 20-krotnie. Drugim jest nagły spadek liczby płytek krwi (małopłytkowość), który może zagrażać życiu.
Zdarzenia niepożądane ciężkie lub poważniejsze (stopnia 3 lub wyższego) wystąpiły u 16% leczonych bepirowirsenem i u 3% w grupie placebo. Lek jest przeciwwskazany przy marskości i przy liczbie płytek poniżej 100 tys. w mikrolitrze. Płytki krwi kontroluje się co tydzień, a ALT i bilirubinę co tydzień do 12. tygodnia.
Według wykazu EMA wniosek o pozwolenie na dopuszczenie do obrotu jest oceniany od 26 marca 2026 roku w trybie standardowym. W komunikatach komitetu naukowego EMA (CHMP) z września i października 2026 roku bepirowirsenu nie wymieniono. W wykazie leków refundowanych na 1 października 2026 roku bepirowirsenu nie ma.
Leczenie refundowane odbywa się w programie lekowym „Leczenie chorych na przewlekłe wirusowe zapalenia wątroby typu B (ICD-10: B18.1)”. Obejmuje on entekawir, tenofowir i pegylowany interferon alfa-2a, a lamiwudynę tylko wtedy, gdy nie można zastosować entekawiru ani tenofowiru. Kryteria włączenia omawiam w poradniku o tym, kiedy HBV wymaga leczenia.
Kontynuujcie leczenie dotychczasowym lekiem, aż lekarz zdecyduje inaczej. W charakterystyce entekawiru podano, że po odstawieniu leków przeciw HBV opisywano ostre zaostrzenia zapalenia wątroby, także ciężkie, w tym zakończone zgonem.
Zapytajcie lekarza o ilościowe oznaczenie HBsAg w IU/ml. Ten wynik pozwala ocenić, czy spełniacie kryterium z ChPL. Wyniki HBV DNA tłumaczę w poradniku o HBV DNA.
Utrzymajcie wizyty kontrolne. Osobom z grupy ryzyka raka wątrobowokomórkowego (najczęstszego pierwotnego nowotworu wątroby) zaleca się USG wątroby co 6 miesięcy. Terminy kontroli omawiam w poradniku o badaniach kontrolnych przy HBV.
Zaszczepcie domowników i partnerów przeciw WZW B. Według WHO szczepionka daje ochronę bliską 100%. Zasady opisuję w poradniku o szczepieniu domowników.
Kiedy warto porozmawiać z lekarzem
- Gdy od lat leczycie się z powodu przewlekłego WZW B, poproście lekarza o omówienie aktualnych wyników HBsAg i HBV DNA oraz o ocenę włóknienia wątroby.
- Gdy HBsAg wykryto niedawno albo nie znacie fazy zakażenia, umówcie się na ocenę hepatologiczną z oznaczeniem HBV DNA i ALT.
Umów wizytę · hepatolog w Warszawie · czy HBV można wyleczyć
Według ChPL analogi można odstawić najwcześniej po 24 tygodniach dalszego leczenia i tylko przy ujemnym HBeAg, niewykrywalnym HBsAg, HBV DNA poniżej 20 IU/ml i ALT do dwukrotności normy. Warunkiem jest też brak współzakażenia HIV wymagającego tych leków. Decyzję podejmuje lekarz prowadzący.
Nie. Według ChPL zatwierdzonej przez FDA marskość wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania tego leku. Lek nie jest też zalecany przy współzakażeniu wirusem zapalenia wątroby typu D.
Wpływu leku na przenoszenie zakażenia HBV nie zbadano. Według ChPL należy nadal stosować zwykłe środki ostrożności.
Tak. Według ChPL po odstawieniu analogów HBsAg, HBV DNA i czynność wątroby kontroluje się często przez co najmniej rok. Potrzebę dalszego nadzoru nad rakiem wątrobowokomórkowym ocenia lekarz indywidualnie. Podwyższone ALT opisuję we wpisie o przyczynach podwyższonych ALT i AST.
dr n. med. Karolina Pyziak-Kowalska, specjalistka chorób zakaźnych, hepatolożka, lekarka medycyny podróży. Tekst ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji u lekarza. Wskazanie, dawkowanie i ostrzeżenia pochodzą z Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) zatwierdzonej przez FDA (rewizja 10/2026), dane o skuteczności z publikacji w „New England Journal of Medicine” z 2026 roku, a stan rejestracji z dokumentów FDA, EMA i GSK według stanu na 9 listopada 2026 roku.
Zdjęcie: Cząstki wirusa zapalenia wątroby typu B w kolorowanej mikrografii elektronowej. Fot. NIAID, Wikimedia Commons, domena publiczna.